فه‌رهه‌نگ‌ و هونه‌ر

2025-04-04-11-24-39قۆڵی لەنێوان (ئێران و تورکیاو رووسیا)، بۆ کۆتایهێنان بەشەڕی ناوخۆ لەسوریا سازدرا. کە ڕۆژێک پێشتر لە (١٢/٦ )هێزەکانی دەستەی تەحریری شام، شاری (حەمایان ) کۆنترۆڵ کردبوو. بەمانایەکی...
2025-04-04-11-19-41هەڵبژاردوە. هیوادارم لە داهاتوودا بتوانم هەموو کتێبەکە تەرجومە بکەمەوە .خوێندنەوەی ئەم کتێبە بۆ هەر مرۆڤێکی ڕادیکاڵ و عەدالەتخواز پێویستە. ئێمە تورک نین، ئێمە کوردین! جواهیر لال نەیهرۆ*...
2025-04-04-11-16-55هیچ زیانێک بە ئاسایشی دەوڵەتی ئیسرائیل بگات." ٤/٤/٢٠٢٥
2025-04-04-11-13-08 ئەمریکاو ئیسرائیل بۆ سەر ئێران ئەنجامبدرێت". ئەمریکا وەک ئامادەکارییەک بۆ ئەو هێرشەی سەر ئێران، هێزی زیاتر ڕەوانەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات‌و ڕۆژنامەکە دەڵێت:"ئەمریکا هێزەکانی خۆی نیشانی...
2025-04-04-11-08-20 ڕوون بۆ دادپەروەری ئینتقالی پشتگوێ دەخات و نەبوونی ئەو جۆرە بڕگانە تەنیا قەیرانی نیشتمانی قووڵتر دەکاتەوە."بەیاننامەکەی ئەنجومەنی سوریای دیموکرات دەشڵێت "بە توندی هەر هەوڵێک...

په‌یوه‌ندی راسته‌وخۆ

گه‌ڕان

 

هاونیشتمانیانی خۆشەویست!
نەتەوەی سەربەرزی کورد!
ڕۆژی ٢ی ڕێبەندان، ٧٩ساڵ بەسەر دامەزرانی یەکەم کۆماری کورستان‌دا تێدەپەڕێت، ٢ی ڕێبەندان و کۆمار بۆ کورد، تەواوکەری بیرەوەریەکی پڕ لەشانازی و نووختەگۆڕانێکی زەق و بەرچاو لەمێژوویی نەتەوایەتی کورد و کوردستانن. مێژووی کۆمار دەگەڵ ڕووداوە چارەنووس‌ سازەکەی ٢ی ڕێبەندان، وەبیرهێنەرەوەی قۆناغێکی زێڕینی سەروەری‌سازی بۆ نەتەوەی کوردن، یاد و یادمانی ٢ی رێبەندان و کۆمار، واتە گەڕانەوەیەکی ئوسوولگەرایانە بەڵام ڕۆمانتیکی لە عالەمی زەین و خەیاڵ، بۆ دوونیای واقیعی سەروەری و سەربەستی کوردانە، واتە گەڕانەوەیەکی زەمەنی بۆ قۆناغێکی درەوشێن و زێرینی پڕ لە بەختەوەری، سەربەستی، پڕ لە ئازادی‌، و ئاسایش و خێر، وە خۆشی نەتەوەیی، هەربۆیەشە ئەم ڕۆژە لە گشت لایەکی کوردستان وەک لووتکەی هەره‌بەرزی دوونیای بیرەوەرییەکانی نەتەوەیی، بەڕێزەوە یادی دەکرێتەوە و جێژنی بۆ دەگیردرێت.


گرنگیی مێژووی ٢ی ڕێبەندان لەمەدایە، کە دروست لەم ڕۆژەدا بوو کە بۆ یه‌که‌م جار حکوومەتێکی دیفاکتۆی کوردی له‌ ناوچه‌یه‌کی زۆر به‌رته‌سکی نیشتمانی کورددا دامه‌زرا. لەژێر دەسەڵاتی ئەم حکوومەتەدا بوو کە ئازادی و ئاسایشی نەتەوەیی به‌ پێی گونجاویی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ دابین کرا. خوێندنگه‌ ، چاپخانە‌، گۆڤار و ڕۆژنامه‌ دامه‌زران و وەشانی خۆیان بەزمانی کوردی دەستپێکرد، بازرگانی میللی لەپاڵ دەستپێکی هەڵسووکەوتی دیپلۆماتیک بۆ پاراستنی بەرژەوەندی نەتەوەیی گه‌شه‌ی پێدرا. ئیراده‌یه‌کی میللی سه‌ری‌هه‌ڵدا که‌ تا ئه‌و سه‌رده‌مه‌ لەهەموو مێژووی پڕ لەنەهامەتی نەتەوییمان‌دا بوونی نه‌بوو. لەئەنجامی دەستپێکی دیپڵۆماسیەکی چالاک و ئەکتیودا بوو، کە نه‌ته‌وه‌ی کورد توانی له‌ کایه‌ سیاسییەکانی ناوچه‌کەدا، خاوەن ڕۆڵی دیاریکەر و‌ کارگه‌ر بێت که‌ تا ئه‌و کات حیسابی بوونی بۆ نه‌ده‌کرا.
بەڕێزان!
کۆماری کوردستان لاپەڕه‌یه‌کی نوێی له‌ ژیانی نه‌ته‌وایه‌تی، کۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی، فه‌رهه‌نگی و حقووقی کورددا هه‌ڵدایەوه‌ که‌ له‌ چه‌شنی خۆیدا بێ وێنه‌ بوو. کورد بۆ یه‌که‌م جار له‌ سه‌رده‌می نوێدا ئه‌زموونی به‌ڕێوه‌بردنی چاره‌نووسی خۆی له‌ به‌شێکی وڵاته‌که‌ی‌دا تاقی کرده‌وه‌ و بەکردەوە ئاستی دەرایەت و کەفایەتی سیاسی خۆی سەبارەت بە خۆبەرێوەبەری خۆجەیی بەعالەم نیشان‌دا. بۆیە پێویستە وە دەبێ قۆناغی مێژووی کۆماری کوردستان به‌ هه‌موو تاریک و ڕوونیه‌کانییه‌وه‌، به‌ هه‌موو خاڵه‌ زه‌ق و لاواز و کەم و کوڕی و نەواقساتییەوە، وەک قۆناغێکی پڕشەنگدار و زێڕینی مێژوویی بێتەنرخاندن و بە ڕێزو تامەزرۆی دامەزراندنەوەی سەیری ئیلهام بەخشانەی لێبکرێت و ڕێزی بەشکۆی لێ‌بگیردرێت.


چوونکە کۆمار دەگەڵ ئەوەش کە نووختەگۆڕانێکی گرینگی مێژووییە، لەهەمانکاتیش‌دا لووتکه‌یه‌کی هەرە به‌رزی خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تیمانه‌، واتە قوولەی سەرکێش و لە بەرچاو ووننەبووی گۆڕەپانی خەبات و ڕەوتی مێژووی سەروەریسازی سیاسیمانە. بۆیە هه‌ڵ‌ده‌گرێ لەعالەمی پڕ لەقەیرانی ئیستێراتیژی و شووناسی هەنووکەیی کورددا، ئەم قوولە بەرچاوە و کانگەی بیری نەتەوەییە، وەک قیبلەگای هیواو خەونەکانی نەتەوەییمان ڕووی تێ‌بکرێ و، لەڕاستای تەنزیمی جەهەتی قوتبنەمای سیاسی کوردایەتی و نیشتمان‌ خۆشەویستی دا، وەک ئاسۆی ڕوون بۆدەستنیشان‌کردنی ئەساڵەتی ڕێگا و ڕێبازی ئەسیل و ڕاستەقینەی سەروەریسازی نەتەوەیی، سوودی ڕەوەنگەیی و بەرچاوڕوونی فەلسەفیانەی لێ‌وەربگیرێت و لەپێناو دەربازبوون لە قەیران و دۆزینەوەی ڕێگەی ئەسڵ و بگرە نەجاتمان لە سەحرای سەرگەردانی سیاسی دا، وەک سیمبوول و پاڕادایمی فیکری و فەلسەفی حیسابی بۆ بکردرێت. هەر بۆیەشە

Read more...

 

دوکتۆر مستەفا شەمامی رێکخەری گشتی بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان بەبۆنەی هەڵبژاردنی مەسعوود پزیشکیان وەکوو سەرکۆماری ئێران برووسکەیەکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی ناوبراو دەکات.
لە ناوەڕۆکی ئەم پەیامەدا باسی لە چارەسەری ئاشتیانەی پرسی کورد لە ئێران و خۆبەرێوبەری خۆماڵی بۆ کورد و هەروەها بەشداری کورد لە دەسەڵاتی سیاسی و ئیداری لە ئاستی بەرزی ئێران دا کردووە.
دەقی پەیامەکە بەم شێوەی خوارەوە:

پەیامی پیرۆزبایی کۆماریخوازان بۆ بەرێز مەسعوود پزیشکیان
لەگەڵ ئاراستەکردنی سڵاو و ڕێز
بە بۆنەی هەڵبژاردنی بەڕێزتان وەکوو سەرکۆماری کۆماری ئێرانی ئیسلامی پیرۆزبایی گەرمتان ئاراستە دەکەین. لە خودای گەورە داواکارین کە سەرەرای پاراستن، بەهێزکردن، و گەشەی بنەماكانی ئەسلی کۆماری لە ناو نیزامی کۆماری ئیسلامی ئێران دا، بتوانن لە گۆڕەپانی کردەییدا، هەموو ئەو بەڵێنانەی کە بەخەڵکی خۆشەویستی ئێرانتان داوە، سەركەوتنی كەماڵی مەتلوب دەستەبەربكەن.
‎بەرێز سەرکۆمار: بزووتنەوەی کۆماریخوازانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان وەک رێکخراوێکی سیاسی/مەدەنی کە خوازیاری دەستەبەرکردنی سەروەری سیاسی لە شکلی خۆبەرێوبەری خۆماڵی و خۆدگەردانی بۆ کوردی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەچوارچێوەی تەواویەتی خاک و جوگرافیای ئێرانی ئیسلامی دایە، باوەڕی قوول و پتەوی بە بنەماکانی بەشداری خەڵک لە پرۆسەی هەڵبژاردن و ساز و کاری هەڵبژاردن و لێکەوتە و دەرئەنجامە سیاسیەکانی هەیە، و لە پەیوەندییەشدا باوەڕمەند بە بەشداری دیار و یەکگرتووانەی کوردە بۆ ئەوەی بتوانن قورسایی وێژمانی و کرداریان وەك پارەسەنگی گۆڕان خووڵقێنیان لەئاست سیاسەتی گشتی و سەرانسەری ئێران دا نیشان بدەن، بێ گومان کورد لە وەها دۆخ و دەرفەتێک دا دەتوانێ هاوکات لەگەڵ هێنانە ئارای ویست و داخوازییە نەتەوەیی و یاساییەکانی، دەشتوانێ بە بەشداری چالاكانەی لە ڕەوتی هەڵبژاردنەکانی پەیوەندیدار بە شۆراکان، مەجلیس و سەرکۆماری، ویست و داخوازەكانی لە ناو ئۆرگانەکانی ئەنجومەنی یاسادانان و جێبەجێکاری وڵاتدا بێنێتە بەر باس و لەپێناو دۆزینەوەی رێگاچارەی گونجاو هەوڵی فەرمی و یاسامەند ئەنجام بدات. و لەو پەیوەندییەش دا لەگەڵ دەستخستنی خۆبەرێوبەری خۆماڵی کوردستانی، دۆخی گوونجاو بۆ بەشداری سیاسی لە بەڕێوەبەری و دەسەڵاتی سیاسی و ئابووری

Read more...

 

بە ناوی خودای مەزن و دلۆڤان و بێ هاوتا

خەڵکی موسڵمان و خۆراگری کوردستان !
بزووتنەوەی کۆماریخوازی رۆژهەلاتی کوردستان، بەبۆنەی هاتنی جێژنی پیرۆزی قوربان، واتە جێژنی عەهد و پەیمان و وەفاداری موسلمانان، کە خەلکی موسلمانی کوردستانیش هاوكات دەگەل گشت ولاتانی‌ ئیسلامی، به ‌رێزه‌وه‌ به‌ پێشوازی‌ ئه‌و جه‌ژنه پیرۆزەوە ‌ ده‌چن، پیرۆزبایی ئاراستەی گشت لایەک دەکات‌و ئاواتەخوازە تاعەت و خواپەرستی گشت خوشکان و برایانی موسڵمان، پەسندی پەروەردگاری بێهاوتا و بەخشەندە و میهرەبان بێت، بزووتنەوەی کۆماریخوازان هیوادارە ئەم جێژنەش هەر وەک هەموو جێژنەکانی دیکە، سه‌ره‌تایه‌ك بێت بۆ تەبایی و ئاشتی نەتەوەیی، و هەروها بکرێت بە جێژنی یەکانگیری و سازانی نیشتیمانی،و بەرخۆدانی هاووەڵاتیان‌و سه‌رجه‌م موسلمانانی‌ كوردستان، لەپێناو ئاشتی نەتەوەیی و ئازادکردنی خاک و نیشتیمانی کوردان لەدەست ستەمکاران، داگیرکاران و دژبەران، وە گرانەوەی ئاشتی و دیالۆگ و کۆتایی بە دامارگرژی و سەرۆیی

Read more...

 

هەڤاڵانی خۆشەویست و بەشەرەف!
تێکۆشەرانی رێگای ئازادی، یەکسانی، و ئاشتی و دێموکراسی نێوان گەلان!

هاوسەرۆک، ئەندام و لایەنگرانی پارتی دێموکراتیکی گەلان، هەدەپە!

لە وەها کاتێک دا ئێوەی هێژا کە پێنجەمین کۆنگرەی ئاسایی خۆتان دەبەستن، وەک دەزانین چواربەشی کوردستان بە قۆناغێکی نوێی مێژوویی، و رۆژهەڵاتی ناوەراست و جیهانیش به گشتی بە دۆخێکی دژوار و ئەستەم و ئاڵۆز لە مێژووی خۆیاندا تێپەڕدەبن، ئەوەی جێگای دڵخۆشی و شانازیە کە ئەمرۆ کورد بە هۆی خۆراگری بێوێنەی لە دژی فاشیزم، شەری تیرۆریسمی داعش، پارێزگاری لە مرۆڤایەتی و پێداگری لەسەر پێکەوەژیانی بە ئاشتی لە دونیادا وەک باشترین ئەکتەر ناسراوە و سەرەنجی کۆمەڵگای مرۆڤایەتی بۆخۆی راکێشراوە، بەڵام دەیسانیش بە داخەوە تا ئەم کاتەش پرسی کورد بە چارەسەرنەکراوی و هەڵواسراوەیی ماوەتەوە.

بەرێزان!
پێشەکی وەک بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان سپاسی ئەمگناسیتان دەکەین لەوەی کە ئێمەتان بۆ کۆنگرەی پێنجەمی پارتەکەتان بانگهێشت کردبوو، بەلام دەگەل ئەوەشدا شاندەکەمان زۆر هەولی دابوو کە بە بێ کێشە خۆی بگەیەنێتە ئانکارا، بەلام مەخابن بەهۆی هێندێک گرفتی هاتوچۆ لە شانسی بەشداری کۆنگرەکەتان بێ بەش کرا، هەر بۆیەشە لەم پەیوەندییەدا دەگەل داوای لێبووردن، پر بەدل سەرکەوتنی ئێوە ئازیزان بەئاوات دەخوازێت.
بزووتنەوەی کۆماریخوازان لەسەر ئەوە باوەرەیە کە پرسی کورد تەنیا بە رێگاچارەی ئاشتیانە و سازانی نیشتیمانی و گۆفتمانی موەحەدی نەتەوەیی دەگاتە سەرەنجام، کە ئەمەش بێگوومان وەک باشترین

Read more...

 

هاونیشتمانە بەرێزەکان!
خەڵکی موسولمان و بڕواداری کوردستان!
مانگی ڕەمەزان بۆ ئیمانداران، مانگی خێرو بەرەکەتە، و مانگی گەڕانەوەو پێداچونەوەیە بە کرداری یەک ساڵەی مرۆڤی خوداناس و خاوەن بیرو بڕوایە. وەک ئاشکرایە لەموبارەکی ئەم مانگەدایە کە لە لایەن جبرەئیلی ئەمینەوە قورئانی پیرۆز بۆ ڕزگاری مرۆڤ و رەهابوونیان لە گوناح و ژیانی پر لەجەهالەتی مرۆڤایەتی، بۆ حەزرەتی موحەممەدی خاتەم‌الئەنبیا بوو بەخەڵات ونازڵ کرا، و مێژوی ژیانی بەشەرییەت وەرچەرخانی ئەرێنیی و پر لە راستگاری بە سەرداهات، و خۆشەویستی و پێکەوە ژیانی بەئاشتی و رێزدانان، کرایە نورم و کەلتوری ژیانی کۆمەڵگای بەشەری.
هەر بۆیە وەک بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەلاتی کوردستان بەم بۆنە پیرۆزەوە، لە خودای گەورە و میری مەزن دەپاڕێینەوە، گشت لایەکمان بەرەو ڕێگای ڕاست و خودایی هیدایەت بکات، و بە دورمان کات، لە هەوا و نەفس و ئاکاری شەیتانی و لە خۆبایی بونی دونیای فانی.
بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان، بەبۆنەی جێژنی پیرۆزیی رەمەزان، پیرۆزبایی لە هەموو گەلانی ئیسلامی لەسەرانسەری جیهان، ئێران و بە تایبەت کوردستان دەکات، و جێژنێکی پر لە خۆشی و تەبایی بۆ گشت لایەک بە ئاوات دەخوازێ. هەر لەم پەیوەندییەشدا بزووتنەوە گشت لایەک دلنیا دەکاتەوە، کە لەئەنجامی پشت بەستن

Read more...

 

گەلی خۆراگری کوردستان
کرێکاران و زەحمەتکێشانی سەربەرز

لەو کاتەوە کە کرێکارانی ئامریکا دەستیان دایە مانگرتن و رژانە سەر شەقامەکان و خوازیاری کەم کردنەوەی کاتژمێرەکانی کار بوون، ۱۳۶ساڵ تێپەر دەبێت، لەو ماوەیەدا کرێکاران بۆ گەیشتن بە مافە بنەرەتی و سەرەکییەکان و هەروەها وەرگرتنی ئیمتیاز و خزمەتگوزاری زیاتر، مێژوویەکی خوێناویان نووسیوەتەوە، ئەمەش لە پێناو ئەوە بوو کە هیچ کرێکارێک لەجیهاندا رۆژێک نەچەوسێتەوە و مافەکانیان پارێزراو بێت. بەڵام مەخابن لەدۆخێک دا بەرەو یادی رۆژی جیهانی کرێکاران دەچین کە روانگەی دەوڵەتی ئێران سەبارەت بە دامەزراوە و رێکخراوەکانی داکۆکی لە مافی کرێکاران رووکەردی تەواو ئەمنیەتی و دژی کرێکاری هەیە. تا ئەو جێگایەی کە لە ماوەی ساڵانی رابردوودا هیچ مۆڵەتێکی فەرمی بە کرێکاران نەدراوە کە لە رۆژی ۱ی مای رێپێوانی هێمنانە و مافخوازانەیان بەرێوە ببن.

ئەوە لە کاتێک دایە کەبە پێی مادەی ۲۷ی یاسای بنەرەتی ئێران، گردبوونەوە و رێپێوانی هێمنانە و مافخوازانەو دوور لە گرژی و بە بێ چەک کە هیچ دژایەتی نەبێت لەگەڵ بنەماکانی ئیسلام و تەناهی نەتەوەیی وڵات، رێگە پێدراوە، بەم پێیەش دەبینین کە نەبوونی ئەمنیەتی پیشەیی، راگرتن و نەدانی حەقدەست و کەمی کرێ لە ئاست کارکردنی زۆر و گرانی نرخی پێداویستییەکان بۆکرێکاران، هێشتاش بە رێژەیەکی بەرچاو درێژەی هەیە، و تەنانەت هێنانە ئارای داخوازی بۆ دروست کردنی سەندیکا و رێکخراوەگەلێکی سەربەخۆ کە تێیدا کرێکارانی ژن و پیاو ببنە ئەندام و چالاک

Read more...

 

گەلی خۆراگری کوردستان،
ئازادی خوازان و لایەنگرانی ئاشتی لە سەراسەری جیهان،

وەک بۆ هەموو لایەک روون و ئاشکرایە، کە بزووتنەوەی مافخوازی کورد لە بنەڕەتدا تەواو دێموکرات و ئاشتیخوازنەیە،و لەپێناو دەستەبەرکردنی ئەسڵی سەروەری سیاسی و نەتەوەیی، دیاڵۆگ و هاوژینی بە ئاشتی نێوان گەلان،و کۆتایهێنان بە ئینکار و ستەمی نەتەوەیی و چینایەتیدا ئۆرگانیزەکراوە، کە مەخابن لەئەنجامی فەرزی ئیرادە و تەعامولی نادروست و شەرپێفرۆشتنی دەسەڵاتداران و حاکمانی زال بە سەر کوردستاندا، گەلی کورد ناچار بووە لەپێناو پاراستنی شوناس و ماف و کەرامەتی نەتەوەیی و نیشتمانی خۆیدا، مافی پاراستنی رەوا و بەرگری وەک ئەسڵێکی مەشرووع بەکار هێناوە. بێ گومان هەموو گەلان و سیستەمەکانی ناوچەکە و بەتایبەتی زۆردارانی سەر کورد دەبێت لەو راستییە تێبگەن کە بەبێ چارەسەری دۆزی کورد لەرێگای دیاڵۆگی ئاشتەوایی و یەکتر تەقەبووڵ کردن، ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەراست رووی سەقامگیری و ئارامی و ئاشتی و دێموکراسی بەخۆیەوە نابینێت.

بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان هێرش و دەستدرێژیەکانی رێژیمی تورکیە بە ناوی ئۆپراسیۆنی «چڕنووک_ قفڵ» بۆسەر باشووری کوردستان ئیدانە دەکات،و روو بە لایەنی هێژموونیخواز و سەرەرۆ و ئینکارکەری تورکیە رایدەگەیەنین کە دەبێت کۆتایی بە سەرکوتی سیستماتیک و شەر دژی کورد بهێندرێت، و دوولایەنی تورکیە و پکاکا دەبێ رێز بۆ سەروەری سیاسی و دەسەڵاتی کوردی لە هەرێمی کوردستان دابنێن، ئەزموونەکانی رابردوو دەریان خستووە کە بە جەنگ و شەرفرۆشی دەوڵەتی تورکیە ناتوانێ بزووتنەوەی مافخوازی کورد لە باکووری کوردستان ناو ببات،و هەروەها کوردی باکووریش توانای رووخاندنی دەسەڵاتەکانی تورکیەی نیە. بۆیە کۆتا رێگا گرتنەبەری میکانیزمی دیاڵۆگی ئاشتەوایی لە نێوان لایەنەکانی دژبەیەک و چارەسەرکردنی ئاشتیانەی و دیموکراتیکی دۆزی کورد لە تورکیەیە.

هەر لەم پەیوەندیە دا وەک بزووتنەوەی کۆماریخوازان هیوادارین لایەنەکانی کوردی لە باکووری کوردستان واتە پارتی کرێکارانی کوردستان پکاکا و پارتەکانی تر و هەدەپە و دەوڵەتی تورکیە بگەرێنەوە سەر پێڤاژۆی ئاشتی و نەخشەرێگای رێزدار ئۆجەلان کە ساڵی ۲۰۱۲ دەستی پێکردبوو، وە هەر لەو راستایەشدا، و لە پێناو بەرۆژکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی دا، پێویستە هەموو هەوڵە دیپڵۆماسیەکانی خۆیان بۆ دووبارە دەخیلکردنەوەی سەرۆک بارزانی

Read more...

 

گەڵی کوردی خۆراگر
کوردستانیانی سەربەرز

رۆژی ١٠ی خاکەلێوە، ٧٥مین ساڵرۆژی شەهیدکرانی پێشەوای گەورەی کوردان و یەکەمین سەرۆک کۆماری کوردستان واتە کۆماری دیفاکتۆی کوردستانە لە ۱۳۲۵ە،
لە رۆژی ۱۰ی خاکەلێوەی ۱۳۲۶ی هەتاوی نەمر و هەردەم زیندوو پێشەوا قازی محەممەد، هاورێ لەگەل شەهیدان حەمەحوسێن خانی سەیفی قازی و ئەبولقاسم سەدری قازی له‌دوو دادگای‌ ناعادلانه‌‌و فه‌رمایشی‌ سەردەمی دەسەڵاتی ستەم‌شایی دا، حوکمی لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپا و هەر له‌چوارچرای‌ شاری‌مه‌هاباد، واته‌ هه‌ر له‌و شوێنه‌ی‌ كه‌‌ لە ٢ی‌رێبه‌ندانی سالی‌1324 هه‌تاویی‌دا، بە بەشداری نەمر مەلا مستەفا بارزانی كۆماری‌ كوردستانی‌ بە شکۆ و هەیمنە و ئیرادەی پتەوی کوردایەتی لێ‌راگه‌یه‌ندرابوو، لە ئەنجامی پشتیوانی نەکردنی زلهێزان لە کۆمار و پێشەوا و دۆزی کوردان، هەروەها خیانەتی زۆربەی سەرانی عەشایەری و نەبوونی رووحی خۆراگری، لەولاشەوە درندەیی دەسەڵاتی ناوەندی، دوای تەسلیم بوونی ئاشتیانەی پێشوا و کۆمار لە پێناو گەل و وڵات دا رێک لەم شوێنەی سازدانی کۆمار، بە ناجوانمێرانە لە سێدارە دران و شەهید کران. هەمان رۆژیش له‌سه‌ر شان ‌و پیلی‌ خه‌ڵكی‌ به‌شه‌ڕه‌ف و کوردپەروەری‌ مه‌هاباد له‌گۆرستانی‌ مه‌لا جامی‌ به‌خاكی‌ پیرۆزی‌ کوردستان سپێردران.

١٠ی خاکەلێوە رۆژێکی تاڵ و ناخۆش بوو لە مێژووی بزاوتی رزگاریخوازی کورددا کە تێیدا بەرجەستە ترین و بەرزترین کەسێتی مێژووی نوێی کورد واتە پێشەوا قازی سەرۆک کۆماری یەکەمین کۆماری مێژووی کوردستان لە بێدەنگی زلهێزانی جیهانی دابەشکەری کوردستان کە پشتیان لە کورد کردبوو و بە بریاری دەسەڵاتی بووکەڵەی پاڵەوی دووەم لە ئەنجامی نەبوونی روحی خۆراگری گشتگیر دوای پەیامی ئاشتی و دانووستاندن

Read more...

 

هاونیشتمانانی بەرێز و خۆشەویست
خەڵکی بەشەرەف و خۆراگری مافخوازی کوردستان

بزووتنەوەی کۆماریخوازانی روژهەڵاتی کوردستان، به بۆنەی جێژنی نەورۆز و هاتنی ساڵی تازەی ۲۷۲۲ی کوردی و نوێ بوونەوەی سروشت و نەورۆزی كوردەواری، پیرۆزبایی ئاراستەی تێکرای ئازادیخوازان، بنەماڵەی شەهیدان، زیندانیانی سیاسی، چالاکوانانی گۆرەپانی خەباتی مەدەنی و سەرجەم گەلی کوردستان دەکات.

بەرێزان
هەر وەك ئاگادارن، بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان وەک جەریانێکی فکری/ سیاسی، ئاشتیخواز و لایەنگری هاوژینی بە ئاشتی و دیالۆگ و دانووستاندنی ئاشتەوایی، لە چەند ساڵی رابردوودا کۆی کار و تێکۆشانی لەراستای پارێزگاری لە مافی مرۆڤ و دەستەبەرکردنی ئەسڵی سەروەری سیاسی/ نەتەوەیی لە شکڵی مومکین دا بۆ کوردی رۆژهەلاتی كوردستان جهەتدار كردووە،و هەردەم تێکۆشاوە کە بەستێنی گونجاو و لەبار، وە هەلوومەرجی تەژی لە ئاشتی و لێکتێگەیشتنی پر لەحاوانەوە و پێکەوەسازانی دەرفەتساز و گۆران خوڵقێن زاڵ بێت بەسەر کەشی دوگم و شەر و ناتەبایی و چەقبەستوویدا.

بۆیە لەوپەیوەندییەدا بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەلاتی کوردستان، روو لەگشت لایەك خوازیاری دوورەپەرێزی لە "ئەندیشەی ئیستراتیژیکی سوونەتی"یە، کە تێیدا شەر و گرژی پڕتێچوو وە کارەساتبار، وەک تەنیا مکانیزمی یەکلاییکردنەوەی کێشەکان توسییە دەکات،
لێرەدا بزووتنەوە داواکارە کە کوردان هەولبدەن لەژێر تیشکی"ئەندیشەی ئیستراتیژیکی مۆدێرن"، کە دیالۆگ و دانووستاندنی ئاشتەوایی دەگەل لایەنی بەرامبەر، وەک مکانیزمی هەرە کارا و گوونجاو لەم سەردەمەدا، بۆ حەللی کیشە و گرفتەکان دەستنیشان دەکات، بەرپرسانە ئاجێندە و بەرنامەی کاری سیاسی ساڵی نوێیان لەسەر ئاستی ” ئەندیشەی ئیستراتێژیكی مۆدێرن” ئامادە و گەلالە بکەن، تابەڵکوو بتوانرێت بە هاریکاری و هەرەوەزێکی گشت لایەنی،و لەچوارچێوەی عەقلانییەتی سیاسی و رێئال پۆلیتیک ‌دا، بەسوودوەرگرتن لە هوونەری سیاسەت و تەعاموولی پراگماتیستانە، "ناموومکینات، موومکین" بکردرێت و بەکردەوە ئازموونەکانی گەلانی جیهان لە پێناو دەستپێکی دیالۆگ، و لەئەنجامدا دەستەبەرکردنی ئاشتی و ئازادی و مافی خۆبەریوەبەری خۆجەیی، بە رۆژهەلاتی بکردرێن.

بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەلاتی کوردستان، دەگەل پیرۆزبایی دووبارە لەگشت لایەك، ساڵی نوێ هەروەکی سالانی رابردوو، وەک "سالی دیالۆگ و دانووستاندن لە پێناو ئاشتی‌دا" ناۆدێر دەکات و چاوەروانی لە گشت ئەکتەرگەلی ناو گۆرەپانی خەباتی رزگاریخوازی کوردستان هەیە، کە بۆ سەرخستنی پرۆژەی بەئاشتیکردنی کەیسی کورد لە رۆژهەلاتی کوردستان، کە بزووتنەوەمان پێ‌هەستاوە، چالاکوانانی بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەلاتی کوردستان، هاوکاری سەمیمانە و کارسازانە بکەن. تابەلکوو بتوانرێت بەم‌چەشنە و لەئەنجامی هاریکاری سەمیمانە و پر لە دیالۆگی گشتگیرانە، سالی نوێ بە سالی دیالۆگ و دانوستاندن و لەئەنجامدا جێژنی داهاتوو، بە جێژنی سەرکەوتن،و وەدیهاتنی ئامانجە لەمێژینەکانی نەتەوەکەمان لەم بەشە لە کوردستان‌دا، تەبدیل بێت.

سەرکەوێ ئیرادەی مافخوازانەی گەلی کورد،
بەڵێ بۆ ئاشتی و ئازادی و هاوژینی بە ئاشتی
نەورۆزتان پیرۆز و هەموو رۆژتان نەورۆز

بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەلاتی کوردستان
۲۸/۱۲/۲۷۲۱
۱۹/۳/۲۰۲۲

Read more...

 

بزووتنەوەی کۆماریخوازی رۆژهەڵاتی کوردستان، بە بۆنەی ساڵرۆژی ٨ی مارس رۆژی جیهانی ژنان، وێڕای بەرز نرخاندنی گشت دەستکەوتوو و زنجیرە سەرکەوتنەکانی رەوتی خەباتی ژنان لەپێناو دەستەبەرکردنی مافەکانیان‌دا، پڕ بەدڵ پیرۆزبایی ئەم رۆژە مێژووییە روو لە ژنانی جیهان و به تایبەت ژنانی کوردستان ئاراستە دەکات.

هەر لەم پەیوەندییەشدا بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان، کە وەک جەریانێکی مەدەنی/سیاسی کە لەپێناو دەسخستنی ئاشتی، ئازادی، وە خۆبەرێوەبەری خۆجەیی بۆ کوردستانی رۆژهەڵات خەبات دەکات، پشتگیریی و پاڵپشتی خۆی، روو لەهەر بزووتنەوەیەکی ئازادیخواز و مافخواز، یەک لەوان بزووتنەوەی مافخوازی ژنان ئاراستە دەکات، که لەپێناو ئازادی و کەرامەتی

Read more...

گەلی خۆراگری کوردستان
راپەڕینی پڕشکۆ و پڕ لەسەروەری نەتەوەیی لە باشووری کوردستان کە لە ۵ی ئازاری ۱۹۹۱ لە دژی رێژیمی بەعسی فاشیست وەگەر خرا، نووختە وەرچەرخانێکی گرنگی مێژوویی لە بزاڤی کورد دا پێکهێنا، ئاورینگی مەشخەڵی راپەرین لە رانیەی سەربەرزەوە دەستی پێکرد و لە ماوەیەکی کەم دا شار بە شار و گوند بە گوندی باشووری کوردستانی لە زاخۆ تا خانەقینی گرتەوە، و لە هەمان ساڵ دا بە ئازادکردنی شاری کەرکووکی هەردەم کوردستانی گەیشتە چڵەپۆپەی خۆی و بە گڕی بابا گوڕگوڕ ئاگری نەورۆزی ئازادی و سەربەستی هەڵگیرساند، لە راپەرین دا بەرخۆدانی خەڵک و پێشمەرگەی باشووری کوردستان لەپەڕی هێزەوە بوو و جێگای ستایش و پێزانینن، بەڵام مەخابن رێژیمی بەعس ئەمجارە بە لێشاو هێرشی هێنایەوە سەر باشووری کوردستان، کە ئیتر کورد لێرەوە بڕیارێکی نەتەوەیی دەرکرد و ئەویش تەسلیم نەبوون بوو، بۆیە کۆڕەوی میلیۆنی کوردان وەک گەورەترین حەرەکەی نافەرمانی مەدەنی لە مێژووی بزاڤی ڕزگاریخوازی کورد و کوردستان دێتە ئەژماردن.
سەرەتا راپەڕین و دواتر کۆڕەوکە توانیان سەرەنجی رای گشتی جیهانی بۆ لای دۆزی رەوای کورد رابکشێن، و ئەم هاودەنگی و تەباییە لەگەڵ ئەم گشتە زەخت و گوشارە گەورە جەماوەرییەی کوردان لە دەرەوە و ناوخۆی کوردستان توانی زۆرترین پشتیوانی دەرەکی بۆ دۆزی کورد دەستەبەر بکات، و ئەم دەنگە بەهێزە حەقخوازییەی نەتەوەی کورد گەیشتە گەروەترین ناوەندەکانی بریاردانی جیهانی، لە ئاکام دا ئەنجوومەنی ئاسایشی جیهانی لە کۆبوونەوەیەکی خێرا دا بڕیاری دا بە دەرکردنی پەیمانی ۶۸۸ و دیاری کردنی هێڵی ۳۶ و ناوچەی دژە فڕین و ئارام و پاراستنی مرۆیی بۆ بەشێکی زۆر لە خاکی

Read more...

 

زمانی کوردی شوناس و هەرمانی نەتەوەییمانە

 راگەیەندراوەی بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان سەبارەت بە ۲۱ی فێوریە رۆژی جیهانی زمانی دایکی

گەڵی خۆراگری کوردستان
زمانی دایک و زمانی کوردی وەک بەهێزترین پێناسەو فاکتەری سەرەکی نەتەوایەتی کورد دێتە هەژمارتن، دەرخەری ئەوەیە کە نەتەوەی کوردیش وەکوو هەموو گەلانی تری جیهان نەتەوەیەکی ژیر و لەسەر پێیە، بۆیە زمانی کوردی بە هەموو شێوە زارەکانی خاوەن یەک بنەچە و بناوانن و گشتیان بۆ دوارۆژ تەواوکەری زمانێکی بەهێزی زانستی و ئاکادێمی و ستاندارد و یەکگرتوو و سەردەمیانەی کوردین،
زمانی کوردی بەهێزترین چەک و قەڵغانی نەتەوەیی کورد لەمێژوو دایە کە تا ئەمرۆ توانیویەتی لە بەرامبەر ئەو هەموو پیلانگێری و سیاسەتی زۆرداری و هێرش و پیلانی توانەوە دا هەم بە چڕی بەرخۆدان و بەرپەرچدانەوەی هەبێت، هەمیش گەشەی گشت رەوهەندی بکات، ئەمەش بەرهەمی هاریکاری و هەرەوەزی بەرفراوانی گەلی کورد و دایکان لە ئاستی یەکەم، هەروەها گەورە ئەدیبان، شاعیران، نووسەران، چالاکان مەدەنی و سیاسی ، پارت و ڕێکخراوەکان، دەسەڵات و سیستەم و دامەزراوە کوردیەکان و گشت کۆمەڵگادا بووە کە لە پاراستن و زیندووراگرتنی دا هەدایان نەداوە و سڵیان نەکردۆتەوە.
بە شایەتی مێژوو و دیرۆکناسان نەتەوەی کورد لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناڤیندا خاوەن شارستانییەتێکی کەونارا و دیرۆکییە، کە لەوپەڕی هێزەوە لە گشت روویەکەوە مۆرکی خۆی لە مێژوو داوە و شوێنپەنجەی بەسەر زۆر رووداوی بەهێزی مێژووی

Read more...

 

بەرێزان، ئەندامانی هێژای سەرکردایەتی کۆمەلەی شۆرشگێری زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران
لەگەڵ ئاراستەکردنی سڵاو و رێزمان
بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان، بەبۆنەی۲۶ی رێبەندان (٥٢)هەمین ساڵیادی دامەزرانی کۆمەڵە شۆرشگێری زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران، پڕ بەدڵ پیروزبایی ئاراستەی سکێرتێری گشتی و سەرکردایەتی هیژا و سەرجەم ئەندام و لایەنگرانی کۆمەڵە، دەکات.
بزووتنەوەی کۆماریخوازان، مێژوویی خەباتی کۆمەڵە و قۆناغە سەخت و ئاستەمەکانی دەستپێکی خەباتی نەهێنی و ئاشکرا، و هەروەها رێبەری شۆرشی نوێی رۆژهەڵاتی کورستان، کە ٥٢ ساڵ پێش لە پێناو دەستەبەرکردنی ئاشتی، ئازادی، دێموکراسی، مافی مرۆڤ، و عەدالەت و دادپەروەری کۆمەڵایەتی،و هەروەها بە ئەمریواقیعکردنی ئەسلی مافی دیاریکردنی چارەنووس دەستی پێکردبوو، وە هەنووکەش تێدەکۆشێت سەربەرزانە بەئەنجام و ئاکامی بەگەیەنێت بەخالێکی

Read more...

 

پەیام هاوخەمی جمشت کۆماریخوازەیل، وەبوونەی ئمر خوداکردن شاعێر ناودار کورد ئەلی ئەشرەف نەوبەتی ناسریا وە پەرتەو کرماشانی

خەوەر لە دونیا چین شەخسیەت دیاری ئەدەبی و فەرهەنگی و زوان پارێز، و شاعێر ناودار کورد مامووسا ئەلی ئەشرەف نەوبەتی ناسریا وە پەرتەو کرماشانی کە ئەزیز و هوورمەتدار گشت خەڵک کوردستان، و ئەڕا گشت لاینەێگ هوورمەت داشت،و بیە مایەی خەمینی و خەمباری و دڵگرانیمان.
جمشت جمهوریخوازەیل ڕووژهەڵات کوردستان کووچکردن گەورا پیاێ ئەدەب و فەرهەنگ و شێعر کوردی زندەیاد مامووسا پەرتەو کرماشانی ک شوون پەنجەی وە بان فرە باوەت گرینگ(مهم) و چارەنۊس کورد لە ڕووژهەڵات کوردستان وەتایوەت کرماشان سەربەرز دیار و ها وەر چەو، چۊ خەسارەتێگ گەورا و شوون پڕا نەۊ حساو بوو. هەر وەی جوورە وە کووچ نەوە وەختێ گشت کەس و لایەنێگ تۊش شووک و ناڕاحەتی کرد.

لەی پەیوەندیە جمشت جمهوریخوازەیل ڕووژهەڵات کوردستان سەرخوەشی لە ملەت کورد ئەزیز و زەحمەتکیش و ئەدەب دووسەیل و شاعێرەیل و گشت بنەماڵەو کەس و کار خودا ڕەحمەت

Read more...

نەمر (مەلا مستەفا) کوڕی (شێخ محەمەد بارزانی)، لە ساڵی 1903 لە گوندی بارزان هاتووەتە دونیا، و لە ساڵی 1976ی زاینیدا بە مەبەستی چارەسەرکردنی نەخۆشیەکەی و هەروەها دەستەبەرکردنی پشتیوانی و کۆمەگی دونیای دەرەوە، لەپێناو درێژەدان بە شۆرشی کورد، بەرەو وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا سەفەر دەکات و لە واشینگتۆن نیشتەجێ دەبێت، سەرئەنجام لە 1ی مارسی ساڵی 1979ی زایینی لە ئەنجامی تووش هاتن بە نەخۆشی شێرپەنجە، بەداخەوە کۆچی دوایی دەکات.

بزووتنەی کۆماریخوازانی رۆژهەلاتی کوردستان بە ئەرکی نیشتمانی گشت خەڵکی کوردستانی دەزانێ، کە لە ساڵیادی کۆچی دووایی گەورە پیاویی کورد نەمر مەلا مستەفا بارزانی، یاد و یادمانی بەرز و پیرۆز رابگیردرێت و دەسکەوتە بەنرخەکانی لە رەوتی خەباتی رزگاریخوازی نەتەوایەتیدا گرینگ و پر بایەخ بنرخێندرێن.

مەلا مستەفا بارزانی دەگەل ئەوەش کە لەلایەن گشت نیشتیمانپەروەرانی کورد وەک باوکی رۆحی نەتەوەیی کورد و کوردستان ناسراوە، بەڵکوو ئاشکراشە کە رێگا و رێبازی ئەم نەمرە دەگەڵ بنەما فیکری و فەلسەفیەکانی سەردەمی کۆمار و پێشەوا قازی، وەک سەرچاوە و قووتابخانەی بیر و هزری نەتەوەیی و نەتەوەخوازی، بوونەتە دەستمایەی ساغکردنەوەی ئیستێراتیژی تاک و کۆ و حیزبەکانی خاوەن ئاجێندەی نەتەوەخوازی. بۆیە هەڵدەگرێ رۆڵی ئەم گەورە پیاوە لە قۆناغگەلی جۆراوجۆری مێژووی مۆدێرن و هاوچەرخی بزاوتی نەتەوایەتیمان‌دا بەرز بنرخێندرێ و لە ئازموونەکانی خەباتی بە نرخ و پر بەهای، سوودی فەلسفی و روانگەییان لێ وەربگیردرێت.

مەلا مستەفا بارزانی یەکێک لەو کەسایەتییانە بوو کە رۆڵی گەورەی بۆ کورد و کوردستانی گەورە، بە تایبەت لەدامەزراندن و بەرگریکردن لە کۆماری کوردستان لە مەهاباد دا گێرا، و ژیان و ماڵی لەپێناو ئازادی و بەختەوەری نەوەی نوێ، قوربانی رێگای خەبات کرد. هەر بۆیە لەسەرمان ئەرکە بە وەبیرهێنانەوەی ڕێگا و ڕەوشتی ئەم گەورە پیاوە، ئەرکی نیشتیمانپەروەری و سەرۆک خۆشەویستیمان بەجێ بگەیەنین و خۆمان و یارانی کورد دڵخۆش بکەین کە نەوەی کێین و رێبواری چ رێبازێکین.

بزووتنەوەی کۆماریخوازانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەگەڵ بەرز و پیرۆز راگرتنی یاد و یادمانی ئەم گەورە پیاوەی مێژوویی خەباتی رزگاریخوازی نەیەوایەتیمان، ئومێد دەخوازێ بەڵکوو بە هیمەتی گشت لایەک، بتوانرێ ٤٣هەمین ساڵیادی کۆچی دوایی بارزانی نەمر، بکرێتە سەرەتایەک بۆ دەستپێکی چەسپاندنی ئەسلی تەبایی و یەکانگیری

Read more...

دواین هه‌واڵ

به‌رنامه‌ی کۆماریخوازان